عوارض رینوپلاستی همواره جزو نکات کلیدی پیش از انجام جراحی زیبایی بینی به شمار میروند. درک کامل از این مسئله و پایبندی به دستورالعملهای پزشکی نه تنها به کاهش ریسکها کمک میکند، بلکه امکان دستیابی به نتایج طبیعی، متقارن و رضایت بخش را برای بیمار فراهم میآورد. توجه به این موضوع، بخشی ضروری از برنامه ریزی و تصمیم گیری آگاهانه پیش از عمل است. در ادامه به کمک دکتر دکتر نجمه زندی پور جراح فک و صورت به بررسی این موارد میپردازیم.

عوارض رینوپلاستی شامل چه چیزهایی میشود؟
آگاهی از این عوارض و رعایت توصیههای پزشکی، به بیماران کمک میکند تا فرایند بهبودی سریع تر و ایمن تر طی شود و انتظار واقع بینانهای از نتیجه نهایی عمل داشته باشند. در ادامه، به بررسی رایج ترین و مهم ترین عوارض پس از رینوپلاستی میپردازیم تا بیماران بتوانند با آمادگی کامل و اطلاعات کافی به این جراحی وارد شوند. دکتر نجمه زندیپور، با سالها تجربه تخصصی در حوزه جراحی فک و صورت، آماده است تا شما را در مسیر درمانی خود همراهی کند.
توجه داشته باشید که مشاورههای تخصصی با بهترین متخصص فک و صورت پیش از هر نوع عمل جراحی، بخش حیاتی فرآیند درمان است .
تورم و کبودی صورت و اطراف بینی
بعد از انجام رینوپلاستی، تورم و کبودی در نواحی اطراف بینی و صورت یکی از واکنشهای طبیعی بدن است. این وضعیت به دلیل آسیب جزئی به رگهای خونی کوچک و تورم بافتهای نرم در اثر جراحی ایجاد میشود و نشان دهنده روند ترمیم بافتها است. بیشتر بیماران در روزهای اول پس از عمل کبودی و تورم شدیدی را در اطراف چشمها و پل بینی تجربه میکنند که به تدریج طی دو تا چهار هفته کاهش مییابد. نواحی تحت تاثیر معمولا شامل پل بینی، نوک بینی و اطراف چشمها است و در برخی بیماران ممکن است تورم تا گونهها و پیشانی نیز گسترش یابد. شدت و مدت تورم و کبودی تحت تاثیر عواملی مانند میزان اصلاح غضروف و استخوان، نوع پوست بیمار، مهارت جراح و رعایت مراقبتهای پس از عمل قرار دارد.
بیشتر بخوانید: انواع عمل بینی
خونریزی یا ترشحات بینی
این وضعیت به دلیل آسیب جزئی به رگهای خونی کوچک داخل بینی و تورم بافتها در حین جراحی ایجاد میشود و معمولا خفیف و گذرا است. بیشتر بیماران در 24 تا 48 ساعت اول پس از عمل، ترشحات خونی جزئی یا خونریزی مختصر را تجربه میکنند، که با رعایت مراقبتهای پس از عمل معمولا به سرعت کاهش مییابد. ترشحات بینی ممکن است شامل خون یا مایعات مخاطی باشد و گاهی به گلو نیز میرسد، زیرا خون از پشت بینی به گلو جریان پیدا میکند. شدت و مدت زمان این خونریزی به عواملی مانند میزان اصلاح غضروف و استخوان، مهارت جراح، سلامت عمومی بیمار، فشار خون و رعایت توصیههای پس از عمل بستگی دارد.
برای مدیریت و کاهش خونریزی، استفاده از پانسمان یا گاز استریل طبق دستور پزشک، اجتناب از فشار مستقیم یا عطسه شدید، حفظ سر در ارتفاع مناسب هنگام استراحت و خواب، و رعایت داروها و شستشوی بینی توصیه شده بسیار موثر است. باید توجه داشت که خونریزی خفیف و ترشحات جزئی طبیعی هستند و بخشی از روند بهبودی محسوب میشوند، اما در صورت خونریزی شدید، تداوم بیش از یک هفته یا خروج خون زیاد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
گرفتگی یا احتقان بینی
این مشکل معمولا به دلیل تورم بافتهای داخلی بینی، تجمع مایعات و خون یا وجود پانسمانهای پس از عمل ایجاد میشود و باعث دشواری در تنفس از طریق بینی میگردد. شدت گرفتگی در روزها و هفتههای ابتدایی پس از جراحی بیشتر است و معمولا طی 1 تا 2 هفته کاهش مییابد. در برخی بیماران، احساس گرفتگی خفیف ممکن است تا چند هفته ادامه داشته باشد. نواحی تحت تاثیر گرفتگی شامل سوراخهای بینی، سپتوم و گاهی کل مسیر تنفسی بینی است. شدت و مدت زمان این مشکل به عواملی مانند میزان اصلاح غضروف و استخوان، تورم بافتها، نوع پوست بینی و مهارت جراح بستگی دارد.
برای کاهش گرفتگی و تسهیل تنفس، استفاده از اسپری سالین یا شستشوی بینی طبق دستور پزشک، بالا نگه داشتن سر هنگام استراحت و خواب، اجتناب از فشار مستقیم یا عطسه شدید، و رعایت داروهای تجویز شده بسیار موثر است.
درد و حساسیت جزئی در ناحیه بینی
این درد معمولا به صورت ناراحتی خفیف یا فشار در پل بینی، نوک بینی، اطراف سوراخهای بینی و گاهی گونهها احساس میشود و ناشی از تورم بافتها، آسیب جزئی به غضروف و پوست و واکنش طبیعی بدن به عمل است. شدت درد در روزهای اول پس از عمل بیشتر است و معمولا طی یک تا دو هفته کاهش مییابد، اما حساسیت به لمس ممکن است تا چند هفته ادامه داشته باشد. میزان درد و حساسیت تحت تاثیر عواملی مانند میزان اصلاح غضروف و استخوان، تورم بافتها، نوع پوست و مهارت جراح قرار دارد.
برای کاهش درد و حساسیت، استفاده از داروهای مسکن تجویزشده توسط پزشک، استراحت کافی، اجتناب از فعالیتهای سنگین، قرار دادن سر در ارتفاع مناسب هنگام استراحت و خواب و در صورت توصیه پزشک، استفاده از کمپرس سرد، موثر است.

بیشتر بخوانید: مراقبتهای پس از انجام جراحی بینی
تغییر شکل یا غیر قرینگی بینی
بعد از انجام رینوپلاستی، تغییر شکل یا غیرقرینگی بینی یکی از عوارضی است که برخی بیماران ممکن است تجربه کنند. این وضعیت به معنای تفاوت فرم بینی نسبت به آنچه انتظار میرفت یا نامتقارن شدن دو طرف بینی و سوراخهای آن است. علت اصلی این تغییرات ترکیبی از تورم طبیعی، روند ترمیم بافتها، جابجایی غضروف یا استخوان و ویژگیهای فردی مانند نوع پوست و غضروف بینی است. در هفتهها و ماههای اول پس از جراحی، بسیاری از تغییر شکلها و نامتقارنیها ناشی از تورم هستند و با کاهش تورم به تدریج بهبود مییابند. با این حال، در برخی بیماران، تغییرات پایدار باقی میماند و ممکن است نیاز به جراحی ترمیمی داشته باشد.
شدت تغییر شکل یا غیر قرینگی تحت تاثیر عواملی مانند میزان اصلاح غضروف و استخوان، نوع پوست، تورم و مهارت جراح است. برای پیشگیری و کاهش این ریسک، انتخاب جراح متخصص و با تجربه و رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل اهمیت بالایی دارد.
عفونت یا التهاب مزمن
عفونت زمانی رخ میدهد که میکروبها وارد بافتهای داخلی بینی شده و رشد کنند، که باعث درد، تورم و ترشحات چرکی میشود. التهاب مزمن نیز وضعیتی است که بافت بینی به طور طولانی مدت دچار التهاب میگردد، حتی بدون وجود عفونت فعال، و میتواند باعث تورم و حساسیت پایدار شود. علت اصلی این عوارض معمولا شامل عدم رعایت بهداشت بعد از عمل، تماس با میکروبها، استفاده نادرست یا ناقص از داروهای تجویز شده، و واکنش بدن به پانسمانها یا مواد جراحی است. عفونت معمولا در روزها یا هفتههای اول پس از عمل رخ میدهد، در حالی که التهاب مزمن ممکن است هفتهها تا ماهها ادامه یابد.
علائم شایع شامل درد شدید یا افزایشی در ناحیه بینی، تورم و قرمزی پایدار، ترشحات چرکی یا بدبو و در برخی موارد تب و علائم عمومی بیماری است. برای پیشگیری و مدیریت این وضعیت، رعایت بهداشت دقیق بینی و دستها، مصرف کامل داروهای تجویز شده، پرهیز از دستکاری بینی و فعالیتهای سنگین و مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده علائم غیر طبیعی بسیار اهمیت دارد.
نیاز به جراحی اصلاحی
این جراحی با هدف رفع مشکلات یا نقصهای باقی مانده پس از عمل اولیه انجام میشود و میتواند شامل اصلاح فرم بینی، رفع نامتقارنیها، بهبود تنفس یا اصلاح اثرات عوارض پس از عمل اولیه باشد. علل شایع نیاز به جراحی اصلاحی شامل تغییر شکل یا غیرقرینگی بینی، مشکلات تنفسی ناشی از انسداد راه هوایی، عوارض ناشی از عمل اولیه مانند زخمهای داخلی یا افتادگی نوک بینی، و همچنین نارضایتی بیمار از نتیجه ظاهری یا عملکردی بینی است. معمولا توصیه میشود حداقل 6 تا 12 ماه پس از عمل اولیه صبر شود تا تورم و روند بهبودی کامل شده و نتیجه نهایی عمل اولیه مشخص گردد. موفقیت جراحی اصلاحی به مهارت و تجربه جراح، رعایت مراقبتهای پس از عمل اولیه و اصلاحی، وضعیت پوست و غضروف بیمار و دقت در ارزیابی ساختار داخلی بینی بستگی دارد.
نتیجهگیری
توجه داشته باشید که برخی تغییرات جزئی مانند تورم، کبودی یا حساسیت بینی در هفتهها و ماههای اول طبیعی است و با گذر زمان کاهش مییابد. کلید دستیابی به نتایج طبیعی، زیبا و پایدار، ترکیبی از مهارت جراح، رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل و پیگیری منظم وضعیت بینی است. با توجه به این نکات، بیماران میتوانند از بهبود ایمن و رضایت بخش لذت ببرند و خطر بروز مشکلات یا نیاز به جراحی ترمیمی را کاهش دهند.
سوالات متداول
خیر، علاوه بر جنبه زیبایی، در برخی بیماران رینوپلاستی میتواند عملکرد تنفسی بینی را بهبود دهد و مشکلاتی مانند انسداد راه هوایی را رفع کند.
فعالیتهای سبک و روزمره معمولا پس از 1 تا 2 هفته امکان پذیر است. ورزشهای سنگین یا فعالیتهای برخوردی بهتر است بعد از 6 تا 8 هفته آغاز شوند.
این جراحی برای کسانی که رشد بینی آنها کامل شده، سلامت جسمی مناسبی دارند و انتظارات واقعبینانهای از نتیجه عمل دارند، مناسب است. افراد با بیماریهای زمینهای یا اختلالات انعقادی قبل از عمل نیازمند بررسی دقیق پزشکی هستند.
